Publikacja w serwisie

Bookmark and Share

12213  odsłona

Dorota Jakóbik: Warunki trudne w prowadzeniu zajęć wf

Dorota Jakóbik
Zespół Szkół nr 2 w Brodłach
nauczyciel wychowania fizycznego

Warunki trudne w prowadzeniu zajęć wychowania fizycznego

1.    Warunki trudne w prowadzeniu zajęć z kultury fizycznej

Trudne warunki wychowania fizycznego w szkole mogą być pojęciem o wielo­rakim znaczeniu. Może obejmować czynniki materialne i organizacyjne. W obie­go­wej opinii trudne warunki w odniesieniu do szkoły to np. brak obiek­tów sportowych, sprzętu, pomieszczeń; a w odniesieniu do lekcji to np. nad­mierna liczba uczniów, klasy łączone, dwóch lub więcej prowadzących korzy­stających z tej samej sali gimnastycznej. Ostatnio pojawiła się następna trudność w prowadzeniu lekcji kultury fizycznej. Na lekcji nauczyciel ma do czynienia nie dość, że z liczną grupą to także z dziećmi niepełnosprawnymi, niedostoso­wanymi społecznie.

Za normę, warunki przeciętne, uważa się, uwzględniając przepisy i realia praktyki szkolnej warunki w których mamy do dyspozycji:

  1. Obiekt sportowy kryty: sala gimnastyczna lub sala zastępcza
  2. Boiska i urządzenia do podstawowych dyscyplin sportowych (gry zespołowe, lekkoatletyka, gimnastyka)
  3. Sprzęt sportowy i przybory w ilości zalecanej przez „Zarządzenie Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 14.12.1982 roku w sprawie zaopatrywania szkół i przedszkoli w pomoce naukowe i sprzęt w latach 1985-1989” Dz. Urz. Min. Ośw. i Wych. 1982 nr 14 poz.142 przedstawiono w poniższej ta­beli 1.
  4. Grupy uczniów o liczebności nie przekraczającej 25 osób
  5. Pomieszczenia pomocnicze tj. magazyn, pokój nauczyciela wf, pomieszcze­nia higieniczno — sanitarne
  6. Właściwie opracowany rozkład zajęć wf.

Nie można jednoznacznie ilościowo określić w/w parametrów warunków normalnych. Ponieważ dodatkowo zależą one od ogólnej liczby uczniów w szko­le, ilości oddziałów, liczby nauczycieli wf. itd.

Przy poważnych brakach składników do realizacji programu nauczania i organizacji lekcji warunki należy uznać za trudne. Najczęściej są to:

  1. Miejsce ćwiczeń:
    • korytarz szkolny
    • sala lekcyjna
    • sala zastępcza
  2. Liczna grupa:
    • liczna klasa powyżej 30 osób
    • klasy łączone
  3. Dwie grupy uczniów w sali gimnastycznej
  4. Mała ilość sprzętu i przyborów.

Tabela 1

Lp.

Nazwa środka dydaktycznego
(zestaw obowiązujący).

Liczba
egzemplarzy

 

1

Przybory do ćwiczeń gimnastycznych.

Obręcze do ćwiczeń wolnych - komplet

 

1

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Przyrządy sportowe.

Konstrukcja do piłki koszykowej i mini — piłki koszykowej.

Słupki do piłki siatkowej i mini — piłki siatkowej, ringo, kometki.

Stojaki do skoku wzwyż.

Skrzynie gimnastyczne wielofunkcyjne.

Ławeczki gimnastyczne Nr 3 i 4 z zaczepami.

Kozioł gimnastyczny.

Odskocznie do skoków.

Stół do tenisa stołowego.

Materac gimnastyczny.

 

4

2

2

1

4

2

2

2

6

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

 

 

15

16

17

Sprzęt sportowy.

Piłki siatkowe.

Mini — piłki siatkowe.

Piłki koszykowe.

Mini — piłki koszykowe.

Piłki ręczne.

Mini — piłki ręczne.

Piłki nożne.

Mini — piłki nożne.

Piłki do tenisa stołowego.

Piłki palantowe.

Piłki lekarskie 1 — 3 kg — komplet.

Lotki do kometki.

Siatki do piłki siatkowej.

Rakiety do

ˇ        Kometki

ˇ        Tenisa stołowego.

Ringo

Aparat do naciągania siatki.

Pompka do piłek.

5

4

4

15

15

15

15

15

15

20

25

5

20

3

20

20

10

15

1

2

 

1

2

Sprzęt do nauki ruchu drogowego.

Sygnalizacja świetlna.

Znaki drogowe modele

ˇ        Na boisku

ˇ        Ręczne.

 

1

 

1

1

 

1

2

Przyrządy pomiarowe.

Stoper.

Taśma miernicza.

 

2

2

[ powrót ]

2.    Ogólna charakterystyka sali zastępczej

Sala zastępcza jest to nietypowe miejsce do ćwiczeń, ze względu na budowę, wymiary, wyposażenie wnętrza, niebezpieczne miejsca (słupy, schody, itp.).

Sale zastępcze umożliwiają ustawienie sprzętu do ćwiczeń: materaców, ławeczek, skrzyń, kozłów itp. Zastosowanie większości typowych przyborów. Są w nich często zamocowane drabinki przyścienne. Warunki takie umożliwiają realiza­cję wielu zadań, takich jak:

  1. Ćwiczenia gimnastyczne: porządkowe, kształtujące, stosowane (na przyrzą­dach) (zwinnościowe i akrobatyczne), a nawet całe lekcje gimnastyczne
  2. Zabawy i gry ruchowe
  3. Ćwiczenia muzyczno — ruchowe, tańce, gimnastykę artystyczną
  4. Ćwiczenia lekkoatletyczne np. starty, próby przekazywania pałeczki sztafeto­wej w miejscu itp.
  5. Zmniejszone obwody stacyjne
  6. Nauczanie podstaw techniki gry z piłką i bez w koszykówce, piłce ręcznej, piłce nożnej, a także w piłce siatkowej
  7. Ćwiczenia kształtujące zdolności motoryczne
  8. Można przeprowadzać sprawdziany

Ze względu na ograniczenie miejsca grupa powinna być bardziej zdyscy­plinowana niż na boisku czy sali gimnastycznej.

 

3.    Piśmiennictwo na temat warunków trudnych w kulturze fizycznej

Materiały na temat warunków trudnych w kulturze fizycznej są bardzo skąpe.

Najobszerniejszy artykuł „Lekcje wf w trudnych warunkach” zamieścił L. Lachowicz w WFiHSz/85/1. Nakreślił pojęcie warunków trudnych w opinii obiegowej i scharakteryzował ogólnie możliwości zrealizowania programu na­uczania w tychże warunkach. Inne publikacje w czasopismach: Lider, Wycho­wanie Fizyczne i Higiena Szkolna, Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne dotyczą konkretnych lekcji przeprowadzanych w warunkach trudnych.

A. Dębińska pisze w artykule: „Organizacja lekcji wf w warunkach trud­nych” zamieszczonym w WFiHSz/77/4 o prowadzeniu lekcji z zakresu gimna­styki, gier i zabaw, tańców, rytmiki w sali lekcyjnej. Zauważa również że brak boiska, sali gimnastycznej, sprzętu sportowego nie zwalnia nauczyciela wf od realizacji programu, chociaż w ograniczonym zakresie.

W. Piszczek przedstawia swoją propozycję prowadzenia zajęć z ograniczoną możliwością korzystania z sali gimnastycznej. Szkoła posiada bardzo dobrą bazę, ale korzysta z niej wiele klas równocześnie. Propozycja zo­stała zamieszczona na łamach WFiHSz/83/5 „W trudnych warunkach”.

Brak sali gimnastycznej zmusza nauczycieli wf do prowadzenia zajęć w terenie. Do tego problemu odniósł się W. Pańczyk w artykule „W trudnych warunkach” WFiHSz/85/6 przedstawiając propozycję budżetu godzin i plan pracy dla kl. II z uwzględnieniem różnorodnych form ruchu w terenie, na każdą porę roku jak i zajęć możliwych do realizacji w obiektach zastępczych.

Prowadzenie lekcji wf z dużą liczbą uczniów, na korytarzu z nie zabez­pieczonymi oknami i lampami jest dużym utrudnieniem dla nauczyciela. Dla­tego W. Poznecka proponuje w publikacji „Zastosowanie liny na lekcjach wf prowadzonych w warunkach trudnych” WFiZ/93/2 ćwiczenia z liną.

W Liderze/95/5 możemy znaleźć „Zasób ćwiczeń kształtujących z przybo­rem — plastikową butelką” autorstwa M. Janowskiej. Autorka zachęca do wykorzystania, w przypadku braku środków finansowych, przyborów niety­powych, które mogą przynieść dzieci. Przybory te w doskonały sposób przyczy­nią się do uatrakcyjnienia lekcji.

Podobną problematykę poruszają również D. Grafik i D. Olex w „Propo­zycjach gier i zabaw z przyborami nietypowymi” WFiZ/99/2. Autorki zachęcają do wyko­rzystywania gumowych balonów, krzeseł, gumy, wstążki, kłębków włóczki jako sposób radzenia sobie z brakiem przyborów w szkole do prowadzenia zajęć z wf.

Problem braku sali gimnastycznej i prowadzenie w związku z tym lekcji w terenie, sali lekcyjnej, boisku szkolnym był tematem „Wychowania fizycz­nego w szkołach bez sal gimnastycznych”, pozycji pod redakcją A. Kalinowskiego. Autorzy przedstawiają na jej łamach zasoby ćwiczeń i gotowe osnowy, które nauczyciel może wykorzystać. Jednak jest to dość stara publikacja (1962 r.) i moim zdaniem niektóre propozycje są już nieaktualne.

Nowszą pracą na ten temat jest „Wychowanie fizyczne poza salą gimna­styczną” S. Strzyżewskiego. Autor we wstępie stwierdza: „...warunkiem osią­gnięcia sukcesów dydaktyczno — wychowawczych nie jest sala gimnastyczna, lecz solidna, dobrze zorganizowana praca w każdych warunkach...”. Omawia szereg form ruchu możliwych do zrealizowania w okresie jesieni, zimy i wiosny, poza salą gimnastyczną w gmachu szkolnym, a także bezpieczeństwo uczniów na zajęciach wf. Porusza również sprawy diagnozowania, prognozowa­nia, planowania procesu kształcenia i wychowania.


Publikacja umieszczona w Serwisie Publikacji Nauczycieli ODA, rok szk. 2003/2004

 
 

Serwis ODA - Strona główna > Pełny katalog publikacji  |   Strona autora/ów  |

Zamknij okno

góra

Serwis jest prowadzony przez Wydawnictwo „e media”